Stickdrift bij een PS5-controller

Wat is stickdrift?

Stickdrift is het verschijnsel waarbij je controller beweging doorgeeft terwijl de thumbstick stilstaat in het midden. Je personage loopt door, de camera zakt weg of een menu scrollt vanzelf, zonder dat je iets aanraakt. Bij een standaard PS5 DualSense komt dat vrijwel altijd door slijtage in de joystickmodule. Het is dus een mechanisch probleem in de controller zelf, niet iets wat je met een instelling in de game verhelpt.

Je komt de term tegen als stickdrift, als stick drift en soms als joystick drift of controller drift. Het gaat steeds over hetzelfde.

Zo herken je het

• Je personage loopt of draait langzaam door nadat je de stick loslaat.
• De camera zakt vanzelf naar één kant.
• In een menu schuift de selectie vanzelf door.
• Je moet licht tegensturen om stil te blijven staan.
• Het gebeurt in meerdere games, dus het ligt niet aan één game.

Dat laatste punt is belangrijk. Gebeurt het maar in één game, controleer dan eerst de deadzone-instelling van die game. Gebeurt het overal, dan zit het in de controller.

Waardoor ontstaat stickdrift?

De thumbstick van een standaard DualSense werkt met twee potentiometers, één voor de horizontale en één voor de verticale as. In zo'n potentiometer glijdt een metalen contactveertje over een koolstofbaan. Aan de gemeten weerstand leest de controller af hoe ver en welke kant op je duwt.

Dat is een fysiek contactvlak, en dus slijt het. Er ontstaan kleine oneffenheden, er komt slijpsel en stof bij, en de module geeft een waarde door die niet meer klopt met de werkelijke stand van de stick. De controller denkt dat je duwt terwijl je dat niet doet.

Slijtage is de meest voorkomende oorzaak, maar niet de enige. Dezelfde klacht kan ook komen van:

• Vuil of stof in het mechanisme, dat het veertje niet netjes laat lopen.
• Vocht of frisdrank dat in de module is gelopen en de baan aantast.
• Een val of stoot waardoor het mechanisme scheef staat.
• Een verschoven nulpunt in de kalibratie, waarbij de module zelf nog goed is.
• Versleten stickrubbers, die geen drift veroorzaken maar het gevoel wel onrustig maken.

Daarom vervang ik niet blind een module zodra iemand "stickdrift" meldt. Een verschoven nulpunt of een vervuild mechanisme geeft dezelfde klacht, en dan is een nieuwe module weggegooid geld.

Wanneer schoonmaken helpt en wanneer niet

Reinigen is de stap die het vaakst verkeerd wordt ingeschat, in beide richtingen. Sommige mensen vervangen meteen een module die alleen vies was. Anderen blijven maanden sprayen op een baan die al doorgesleten is.

Schoonmaken heeft kans van slagen als de drift kort geleden is begonnen, wisselt per dag, of verdwijnt zodra je de stick een paar keer rondjes draait. Dat past bij vuil dat het veertje kortstondig van de baan tilt. Ook als de controller in een stoffige omgeving heeft gelegen of er iets in gemorst is, is reinigen het eerste dat ik probeer.

Schoonmaken heeft weinig zin als de drift altijd dezelfde kant op gaat en niet meer weggaat, als hij na een eerdere reiniging binnen enkele dagen terugkeert, of als de stick duidelijk niet meer op zijn oude nulpunt terugkomt. Dan is het contactvlak zelf beschadigd, en daar spoelt geen spray iets aan recht.

Bij een complete deep clean gaat de controller helemaal uit elkaar en wordt hij ultrasoon gereinigd en opnieuw gekalibreerd. Blijkt daarna dat de drift er nog steeds is, dan weet je zeker dat het aan de module ligt.

Hoe ik stickdrift repareer

Elke controller doorloopt dezelfde route. Niet omdat het een protocol moet zijn, maar omdat overslaan bijna altijd betekent dat je later iets mist.

1. Binnenkomst en visuele controle Ik kijk eerst naar de buitenkant: valschade, vervormde sticks, sporen van vocht of eerdere reparaties. Dat bepaalt vaak al waar ik moet zoeken.
2. Meten voordat ik iets losdraai De controller gaat aan de test. Ik lees het nulpunt van beide sticks uit, kijk hoe ver ze afwijken en of ze netjes terugkeren naar het midden. Dat is de nulmeting waar ik later mee vergelijk.
3. Openmaken en het mechanisme inspecteren De behuizing gaat open en de module komt in beeld. Ik controleer op stof, slijpsel, corrosie en op speling in het mechanisme zelf.
4. Eerst het goedkoopste dat kan werken Is het vuil, dan reinig ik en meet ik opnieuw. Blijft de drift weg, dan hoeft er geen module in en zeg ik dat ook. Ik vervang niets wat niet vervangen hoeft te worden.
5. Module vervangen Blijft de afwijking, dan wordt de oude module uitgesoldeerd en de nieuwe erin gezet. Bij een TMR-upgrade komt daar een magnetische module voor in de plaats.
6. Kalibreren Een nieuwe module zit nooit precies op het nulpunt van de oude. Zonder kalibratie kun je een perfect werkende module inbouwen en toch drift houden. Daarom leg ik het nulpunt en het bereik opnieuw vast.
7. Nameten en vergelijken Dezelfde test als bij binnenkomst: nulpunt, volledige stickrange en circularity. Ik wil zien dat de stick rond uitslaat en netjes op nul terugkomt, niet alleen dat de drift weg is.
8. Rest van de controller controleren Knoppen, triggers, touchpad en accu gaan mee in de eindtest. Het zou zonde zijn als je controller terugkomt zonder drift maar met een haperende R2.
9. Retour De controller gaat met track en trace terug (boven €150 ook verzekerd), of je haalt hem op in Zwolle. Je krijgt bericht zodra hij onderweg is.

Welke oplossing past bij jou?

Er zijn drie sensortechnieken die je bij controllers tegenkomt. Ik installeer standaard joystickmodules en TMR-modules. Hall effect noem ik hier voor de volledigheid, omdat de vraag vaak gesteld wordt.

Belangrijke nuance: magnetische sensoren nemen de meest voorkomende oorzaak van drift weg, namelijk de slijtage van het contactvlak. Ze maken een controller niet onkwetsbaar. Een val, vocht, speling in het mechanisme of een verschoven kalibratie kan bij elke techniek voor een afwijkende stickuitslag zorgen. Ik zeg daarom niet dat drift met TMR onmogelijk is; ik zeg dat de oorzaak die ik het vaakst tegenkom er niet meer is.

Wat kost het repareren van stickdrift?

• Joystickmodule vervangen: vanaf €30.
• TMR-upgrade DualSense: €55. DualSense Edge: €65.
• Complete deep clean, als reinigen genoeg blijkt: €19,95.
• Doorlooptijd: gemiddeld 2 tot 3 werkdagen na ontvangst.
• Garantie: 6 maanden op de uitgevoerde werkzaamheden.
• Lukt de reparatie niet, dan betaal je geen arbeid en geen diagnose — alleen de retourverzending.

Je kunt je controller verzekerd opsturen vanuit heel Nederland, of langsbrengen in Zwolle Stadshagen op afspraak. Elke controller wordt eerst getest en gediagnosticeerd, zodat je vooraf weet wat er nodig is en wat het kost.

Repareren of een nieuwe controller kopen?

Dat hangt af van wat je hebt. Een joystickmodule vervangen kost een fractie van een nieuwe controller, en je houdt het exemplaar dat je gewend bent. Bij een DualSense Edge is repareren vrijwel altijd verstandiger, omdat een nieuwe Edge een veelvoud kost van een standaard DualSense. Het scheelt bovendien elektronisch afval. Controleer de actuele winkelprijs van een nieuwe controller zelf even; die verschilt per moment en per winkel.

Voor welke controllers?

• PS5 DualSense — de standaardcontroller. Module vervangen of TMR-upgrade.
• PS5 DualSense Edge — heeft verwisselbare stickmodules, maar de standaardmodules gebruiken dezelfde techniek en slijten dus ook. Vervangen en TMR mogelijk.

Ik richt me op PlayStation-controllers. Xbox- en Nintendo-controllers repareer ik niet; daarvoor kun je beter bij een specialist voor dat merk terecht.

Zo ziet het er in het echt uit

Hieronder komen foto's van echt reparatiewerk. Ik plaats hier alleen eigen foto's, geen voorraadbeelden.